Yabancı Dil Öğretiminde Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Yapılmış Çalışmaların Bir Meta-Sentez Analizi
(A Meta-Synthesis Analysis of Studies on the Use of Artificial Intelligence in Foreign Language Teaching )

Yazar : Label    Label
Türü : Diğer
Baskı Yılı : 2025
Sayı : 5(2)
Sayfa : 433-455
Doi : 10.5281/zenodo.16893270
    


Özet

Bu araştırma, yapay zekânın yabancı dil öğretiminde kullanımına ilişkin bilimsel çalışmaları sistematik bir şekilde inceleyerek bu alandaki genel eğilimleri, fırsatları ve zorlukları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada yapay zekânın yabancı dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği, bu teknolojinin öğreticiler ve öğreniciler için ne gibi avantajlar sunduğu ve beraberinde getirdiği zorluklar ele alınmıştır. Araştırma kapsamında Google Akademik, DergiPark ve TÜBİTAK ULAKBİM veri tabanlarında “yabancı dil öğretimi”, “yapay zekâ”, “ChatGPT”, “fırsatlar” ve “zorluklar” gibi anahtar kelimelerle yapılan aramalar sonucunda 20 bilimsel makale seçilmiş ve incelenmiştir. İncelenen çalışmalar, yapay zekânın yabancı dil öğretiminde öğretim materyallerinin hazırlanması, kişiselleştirilmiş öğrenme süreçlerinin desteklenmesi, ölçme ve değerlendirme uygulamalarının geliştirilmesi, öğretici ve öğrenici rollerinin dönüşümü ve geri bildirim mekanizmalarının iyileştirilmesi konularına odaklanmaktadır. Ele alınan çalışmalar yapay zekâ tabanlı araçların (özellikle ChatGPT gibi büyük dil modellerinin) yabancı dil öğretiminde farklı roller üstlenebildiğini ortaya koymaktadır. Bu roller arasında otomatik içerik oluşturma, bireysel öğrenme yollarının desteklenmesi, gerçek zamanlı geri bildirim sağlama, konuşma pratiği imkânı sunma ve öğrenen motivasyonunu artırma gibi işlevler öne çıkmaktadır. Böylece öğrenme süreci hem daha kişisel hem de daha sürdürülebilir bir hâl almaktadır. Meta-sentez yöntemi kullanılarak yapılan analizler, yapay zekâ destekli yabancı dil öğretiminin öğrenici motivasyonunu artırabileceğini, bireyselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini geliştirebileceğini ve anlık geri bildirim sağlayarak öğrenme sürecini daha etkili hale getirebileceğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, yapay zekânın yabancı dil öğretiminde giderek daha fazla benimsendiğini ancak bu sürecin dikkatle yönetilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle öğreticilerin yapay zekâ destekli eğitim ortamlarına uyum sağlaması, sistemlerin pedagojik açıdan daha verimli hale getirilmesi ve etik kuralların belirlenmesi önemli konular arasında yer almaktadır.



Anahtar Kelimeler

ChatGPT, eğitim teknolojileri, meta-sentez, yabancı dil öğretimi, yapay zekâ



Abstract

This research aims to systematically examine scientific studies on the use of artificial intelligence in foreign languages to identify general possibilities, probabilities, and emerging trends in this field. The study explores how artificial intelligence can be used in foreign language teaching, the advantages and challenges associated with this technology for teachers and learners. Within the scope of the research, searches using keywords such as “foreign language teaching,” “artificial intelligence,” “ChatGPT,” “opportunities,” and “challenges” in Google Scholar, DergiPark, and TÜBİTAK ULAKBİM databases yielded 20 scientific articles. The reviewed studies focus on the development of teaching sections in foreign language teaching using artificial intelligence, the classification of personalized learning sections, the provision of assessment and evaluation applications, the visualization of teacher and learner roles, and feedback compartments. The study demonstrates that AI-based systems (especially large language models like ChatGPT) can fulfill diverse roles in foreign language teaching. Among these roles, features such as automatic content generation, displaying individual learning paths, providing real-time feedback, providing speaking practice opportunities, and increasing learner motivation stand out. This makes the learning process both more personalized and sustainable. Meta-synthesis analyses indicate that AI-supported foreign language teaching can increase learner motivation, develop personalized learning experiences, and make the learning process more effective by providing instant feedback. Research results indicate that AI is increasingly being adopted in foreign language teaching, but an expanded version of this process is emerging. Adapting computers to AI-supported educational environments, making systems more pedagogically efficient, and establishing ethical guidelines are among the key issues.



Keywords

Artificial intelligence, ChatGPT, educational technologies, foreign language teaching, meta-synthesis