Ana Dili Arnavutça Olan Öğrenciler Tarafından Yazılan D2 Türkçe Görüş Metinlerinde Üstsöylem Belirleyicilerinin Kullanımı
(The Use of Metadiscourse Markers in L2 Turkish Opinion Texts by Native Albanian Students )

Yazar : Ruhan GÜÇLÜ    
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2025
Sayı : 5(2)
Sayfa : 288-316
Doi : 10.5281/zenodo.16890470
    


Özet

Üstsöylem, söylem oluşturma sürecinde temel bir retorik araç olarak yaygın biçimde kabul edilmekte ve özellikle ikinci dil (D2) öğretimi ile öğrenimi bağlamında ikna edici metinlerin düzenlenmesi ve şekillendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Son yıllarda, ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde üstsöylem çalışmaları önemli ilerleme kaydetmiştir. Ancak, özellikle akademik ve görüş yazıları gibi farklı D2 bağlamlarında üstsöylem kullanımına dair araştırmalar hâlâ sınırlıdır. Hyland'ın Kişilerarası Üstsöylem Modelini çözümsel çerçeve olarak kullanan bu çalışma, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen Arnavut öğrencilerin yazdığı metinlerde üstsöylem kullanımını incelemektedir. Çalışmada, metin çözümlemesi için AntConc 4.2.0 ve Log- likelihood istatistiği kullanılmıştır. Veri çözümlemesi, ana dili Arnavutça olan öğrencilerin ikinci dil olarak Türkçede yazdıkları metinlerde üstsöylem unsurlarını, görüşlerini düzenli bir söylem çerçevesinde ortaya koymak ve okuyucuyla metin boyunca etkileşim kurmak için sıklıkla kullandıklarını; özellikle alıcı odaklı etkileşimli unsurları kullanmaya eğilimli olduklarını göstermektedir. Mantıksal bağlayıcılar ve kendinden söz etme unsurları, öğrencilerin metinlerinde mantıklı bir akış sağlama ve kişisel etkileşimi sürdürme çabalarını yansıtan en yaygın üstsöylem ulamları olarak belirlenmiştir. Öte yandan, tanıtlayıcılar ve metiniçi belirleyicilerin daha az kullanılması, akademik yazının niteliğini geliştirmek için bu belirleyicilere daha fazla vurgu yapılması gerektiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçların, müfredat geliştiricilere ve eğitmenlere, öğrencilerin akademik yazma becerilerini ve Türkçedeki genel iletişim yeterliklerini destekleyecek özelleştirilmiş pedagojik stratejiler geliştirmede rehberlik etmesi beklenmektedir. Bu doğrultuda birtakım öneriler sunulmuştur.



Anahtar Kelimeler

Alıcı odaklı etkileşimli ulamlar, ana dili Arnavutça olan öğrenciler, bilgi odaklı etkileşimli ulamlar, D2 Türkçe görüş metinleri, üstsöylem



Abstract

Metadiscourse is widely recognized as a fundemental rhetorical device in discourse construction, playing a key role in organizing and shaping persuasive texts, especially in the context of second language (L2) learning and teaching. In recent years, notable progress has been made in studies on metadiscourse in teaching Turkish as a second language. However, research on metadiscourse use in various L2 contexts, particularly in academic and opinion-based writing, remains limited. This study investigates the use of metadiscourse in opinion texts written by Albanian students learning Turkish as a second language, employing Hyland’s Interpersonal Model of Metadiscourse as the analytical framework. Employing AntConc 4.2.0 for corpus analysis and Log-likelihood statistics, the study reveals that native Albanian students frequently use metadiscourse markers in their L2 texts to present their opinions within an organized discourse and engage readers throughout the text, with a notable inclination to use interactional elements. Transitions and self-mentions are the most commonly used metadiscourse categories, indicating students' efforts to maintain a logical flow and personal engagement in their texts. However, the relatively lower use of evidentials and endophoric markers suggests a need for greater emphasis on these elements to enhance the quality of academic writing. The results are expected to help syllabus designers and educators develop specialized pedagogical strategies to improve students' academic writing and communication skills in Turkish. In line with this, several recommendations are presented.



Keywords

Interactional categories, interactive categories, L2 Turkish opinion texts, metadiscourse, native Albanian students