Abstract


Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Boşnak Öğrencilerin Türkçe Nezaket İfadeleri, Stratejileri ve Kullanımlarına İlişkin Görüşleri

Yeni bir dil öğrenme sürecinde, özellikle nezaket ifadelerinin kullanımı bakımından çok sayıda anlaşmazlık yaşanmaktadır. Bu durum, 500 senelik ortak bir tarihe sahip olmalarına rağmen Türkiye ile Bosna Hersek, Sırbistan ve Karadağ ülkeleri için de geçerlidir. Bu ülkelerde yaşayan Boşnak öğrenciler eğitim amaçlı geldikleri Türkiye’de nezaket ifadelerinin kullanımına dayalı anlaşmazlıklar yaşamakta ve bu anlaşmazlıklar çatışmalara sebep olmaktadır. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Boşnak öğrencilerin Türkçe nezaket ifadeleri, stratejileri ve kullanımlarına ilişkin görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmış ve görüşmeler söz konusu ülkelerden gelen 10 Boşnak öğrenci ile çevrim içi uygulama olan Zoom üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Verilerin analizi sonucunda, “teşekkür etme, iyi dilekte ve iltifatta bulunma, ricada bulunma ve özür dileme” en çok kullanılan nezaket ifadeleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca Türkçede kullanılan nezaket ifadeleri ile Boşnakçadaki ifadeler arasında belirgin farklar olduğu, bu ifadelerin zamanla öğrenilmesiyle birlikte öğrencilerin iletişim kurmada başarılı oldukları ve anlaşmazlıkların çözüldüğü; öğrencilerin genel olarak nezaket stratejileri hakkında belirli bir bilgi birikimine sahip olmasına rağmen bu bilginin yeterli olmadığı ve öğrencilerin birkaç nezaket stratejisi kullanımı ile sınırlı kaldıkları ortaya konulmuştur. Çalışma sonunda öğrencilerin nezaket stratejilerini daha iyi anlamaları ve kullanmaları için Türkçe derslerinde nezaket ifadelerini barındıran uygulamaların artırılması önerilmiştir.



Keywords

Bosna Hersek, dil kullanımı, nezaket ifadeleri, öğrenci görüşleri, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi


Kaynakça